تعمیر کار

تعمیر کار رمانی است از نویسنده ی روس تبار آمریکایی، برنارد مالامود.

مکان داستان روسیه و زمان آن سالهای سلطنت آخرین تزار آن کشور، نیکلای دوم است. شخصیت اصلی داستان مرد یهودی فقیری است به اسم یاکوف بُک. بک تعمیر کاری است که دستش به همه کار می چسبد. او کم سوادی خود آموخته و عاشق اسپینوزا و بنابر این شکاک نسبت به باورهای دینی اجدادی خویش است.    

بک در شروع داستان با اسمی مستعار که هویت یهودیش را پنهان می کند در شهر کیف و در منطقه ای که اقامت در آنجا برای یهودیان ممنوع است مقیم شده است. محل اقامت او اتاقی محقّر در طبقه ی بالای اصطبل یک کارخانه ی آجر پزی است که او عهده دار مسئولیت حسابداری آن جاست. بک یک روز صبح خبردار می شود که جنازه ی پسر بچه ای در غاری نه چندان دور از کارخانه پیدا شده که با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیده است.

داستان سپس فلاش بکی چند ماهه دارد به زندگی فقیرانه ی بک در روستای زادگاهش و ماجرایی مرتبط با همسرش که انگیزه ی اصلی او برای ترک روستاست تا حضورش در شهر و چگونگی استخدامش در کارخانه ی آجر پزی. در اواخر فصل دوم، زمان داستان به چند روز پس از ماجرای پیدا شدن جنازه ی پسر بچه باز می گردد و در پایان این فصل بک به اتهام قتل پسر بچّه بازداشت می شود. فرضیه ی پلیس این است که قتل از نوع آیینی بوده و بک با کمک یک خاخام آن را انجام داده تا  بر اساس خرافه ای ضد یهودی که برای چندین سده در اروپا رواج داشته، از خون قربانی در پخت نانی که یهودیان در مناسبتی مذهبی می خورند استفاده شود. بک به زندان می افتد، جایی که حدود دوسوّم داستان در آنجا می گذرد و برای ماهها در انتظار صدور کیفر خواست باقی می ماند.

تعمیر کار به رغم فضاهای بسیار محدود آن ( و شاید به همین علت) اثری بسیار عمیق و تأثیر گذار است. ماجرای بک در زندان ماهها به طول می انجامد و فراز و فرودهای فراوانی دارد. امّا همه ی فرصت ها و تهدیدها از او عقب ترند. هرچه زمان می گذرد عزم بک که اندک اندک از گیجی خارج می شود برای معنا بخشیدن به آنچه بر وی گذشته و آن چه پیش روی اوست راسخ تر می شود تا نهایتاً داستان با پیامی آشکارا اگزیستانسیالیستی پایان یابد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مشخصات کتاب: تعمیر کار، برنارد مالامود، ترجمه ی شیما الهی، نشر چشمه.

دیوانگی

دیوانگی رمانی است از نویسنده و شاعر چینی تبار آمریکایی، هاجین.

شخصیت اصلی و راوی داستان جیان وان، پسر دانشجوی ادبیاتی است که در شهرستانی در مقطع کارشناسی ارشد مشغول تحصیل است و بناست برای ادامه ی تحصیل در مقطع دکترا به پکن برود و به نامزد خود بپیوندد. 

در شروع داستان استاد مورد علاقه ی جیان وان، پروفسور یانگ، که ضمناً پدر نامزد او هم هست، دچار سکته مغزی می شود و به دلیل اعتبار دانشگاهی اش، استثنائاً در اتاقی اختصاصی بستری می گردد. از آنجایی که همسر و تنها فرزند پروفسور در نقاطی دیگر زندگی می کنند، مراقبت از او که دچار آشفتگی ذهنی شده به تعدادی از دانشجویانش با محوریت جیان وان واگذار می شود که هر روز بعد از ظهر ساعاتی را در کنار بستر او می گذراند. 

دیوانگی رمانی دانشگاهی و شاعرانه و در عین حال اجتماعی و انتقادی است که با تلفیق پریشان گویی های  پازل مانند پروفسور که وضعیت بالینی و ذهنی نامتعادلی دارد با رخدادهای زمان حال، به مرورِ فراز و نشیب های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی  کشور چین درحدود پنج دهه ی منتهی به اعتراضات میدان تیان آن می پردازد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مشخصات کتاب: دیوانگی، ها جین، ترجمه ی حمید یزدان پناه، نشر علم.

نبرد

نبرد نام  رمانی تاریخی  است از کارلوس فوئنتس.

درون مایه ی اصلی یا موتور محرک داستان، عشق توأم با عذاب وجدان و پس زمینه ی تاریخی آن مبارزات استقلال طلبانه ی آمریکای لاتین در برابر استعمار اسپانیا در فاصله ی سالهای 1810 تا 1822 است.

شخصیت اصلی داستان بالتاسار یوستوس، جوانی استقلال طلب، انقلابی و پیرو اندیشه های روسو است. بالتاسلار دو دوست صمیمی و هم رزم دارد. یکی از این دو که راوی داستان نیز هست پیرو اندیشه های دیگر چهره ی برجسته ی عصر روشنگری، دیدرو و دیگری پیرو ولتر است.

در شروع داستان بالتاسار تصمیم دارد فرزند تازه متولد شده ی فاحشه ای سیاه پوست را با فرزند رئیس دیوان عالی، مارکی دکابرا عوض کند. او مخفیانه به محل سکونت دکابرا می رود و در آنجا چشمش به همسر جوان و زیبای او اوفلیا سالامانکا می افتد و به او دل می بازد.

دلباختگی بالتاسار اما مانع از اجرای نقشه ی او نمی شود. او کودک را عوض می کند و همان شب اتفاقی هولناک رخ می دهد که بالتاسار خود را مقصر آن می شمارد.

در جریان تحولات بعدی، اوفلیا بوئنوس آیرس را ترک می کند و بالتاسار که نسبت به او احساس عشقی توام با عذاب وجدان دارد، با پذیرفتن ماً موریت هایی خطرناک، دن کیشوت وار پهنه ی وسیع آمریکای لاتین را به جستجوی اوفلیا در می نوردد.

نبرد به رغم وسعت و پراکندگی جغرافیایی و تاریخی آن رمانی کوتاه و جذاب با طرحی منسجم و فضاسازی هایی قوی و تأثیرگذار است که به خوبی از پس انجام وظیفه ای که برای نشان دادن چگونگی شکل گیری هویت مستقل آمریکای لاتین با همه ی پیچیدگی ها و تناقضات آن به عهده گرفته برآمده است.

مترجم کتاب عبداله کوثری است و نشر ماهی آن را به چاپ رسانده است.

هنرمندی از جهان شناور

هنرمندی از جهان شناور دومین رمان کازوئو ایشی گورو است.

زمان روایت سالهای 1948، 1949و 1950است که به ترتیب عنوان سه فصل داستان اند و زمان داستان سال های پیش و پس از جنگ دوم جهانی است.

شخصیت اصلی و راوی داستان نقاش معروفی در سنین بازنشستگی است به اسم اونو. او ساکن خانه ای قصر مانند و تک افتاده است که دسترسی به آن از طریق پلی نوستالژیک امکان پذیر است. او خانه را در مزایده ای نه بر اساس بیشترین قیمت پیشنهادی بلکه بر اساس بیشترین صلاحیت اکتسابی در فرایندی که از آن با عنوان « مزایده ی حیثیت» یاد می کند خریداری کرده است.

اونو دو دختر دارد. دختر بزرگ او ازدواج کرده و صاحب پسری در سنین کودکی است که نسل جدید کشورش را در داستان نمایندگی می کند. دختر دوم در سنین ازدواج است و موتور محرک داستان، ماجرای خواستگاری ناموفق پیشین و نگرانی در مورد خواستگاری جدید اوست.

اونو احساس می کند دخترانش او یا به تعبیر دقیق تر گذشته ی او را در پا پس کشیدن خواستگار قبلی مقصر قلمداد می کنند و از او انتظار دارند در روند خواستگاری جدید محتاط تر باشد. او برای فهم چرایی تقصیر خود به کنکاش در گذشته ی خویش می پردازد، و در این اثنا تاریخ معاصر کشورش را به طور عام و تاریخ تحول نقاشی ژاپن در این دوره را به طور خاص مرور می کند.

هنرمندی از جهان شناور رمانی لطیف و خوشخوان با جذابیت های خاص آثار ایشی گورو است. ترجمه ی کتاب کار یاسین محمدی است و نشر فراز آن را به چاپ رسانده است.

روزگار سخت

کودتای 28 مرداد ایران، نخستین اقدام مستقیم ایالات متحده آمریکا به منظور سرنگونی دولتی خارجی است. هدف کودتای بعدی که آنها حدود یک سال پس از سرنگونی دولت دکتر مصدق آن را طراحی و اجرا کردند، دولت خاکوبو آربنز در گواتمالا بود که از قضا رویای رفاه و دموکراسی مدل آمریکایی را برای کشورش در سر داشت. بهانه ی  کودتای اول نفت بود و بهانه ی دوّمی، موز! در ایران عواید شرکت نفت ایران و انگلیس بود که مورد تهدید یک دولت ملی قرار گرفته بود و در گواتمالا منافع شرکت آمریکایی بدنام تولید موزِ یونایتد فروت که بخشی از اراضی کشت نشده اش با قرار پرداخت ارزش آن توسط دولت آربنز مصادره شد تا در اختیار کشاورزان فقیر فاقد زمین قرارگیرد.

 ماریو بارگاس یوسا که مهارتی مثال زدنی در تبدیل کردن تاریخ به رمان دارد، کودتای اخیر را که در مصاحبه ی ضمیمه ی کتاب آن را یکی از تأثیر گذارترین رخدادهای معاصر آمریکای لاتین خوانده است، دست مایه ی خلق آخرین رمانش، روزگار سخت قرارداده است؛ اثری که به نوعی مکمّل اثر دیگرش، سور بز است.

روزگار سخت که در آن به کودتای 28 مرداد نیز اشاره شده است، شامل یک مقدمه تحت عنوان «قبل»، سی و دو فصل، و مؤخره ای به نام «بعد» است. داستان  توسط دانای کل روایت می شود و عمدتاً در گواتمالا و دومینیکن می گذرد. زمان رخ دادهای اصلی داستان دهه های چهل تا هفتاد قرن بیستم و شکل آن غیر خطی (از نوع پاندول وار یا رفت و برگشتی) است.

داستان شامل اشخاص متعدد واقعی و خیالی با محوریت زنی گواتمالایی به اسم مارتا بوررو، ملقب به میس گواتمالا و مردی دومینیکنی به اسم آبس گارسیا است. میس گواتمالا تنها فرزند وکیلی سرشناس و روشنفکر است که به دلالی توسط پدر طرد می شود و آبس گارسیا روزنامه نگاری است که تبدیل به یکی از معتمد ترین جاسوسان و مخوف ترین مقامات امنیتی کشورش می شود. آن چه سرنوشت این دو را به یکدیگر پیوند می دهد، کودتاچی مستبدی است که دولت آربنز را با کمک و برنامه ریزی آمریکا و حمایت لجستیکی دیکتاتور دومینیکن، تروخیو سرنگون می کند.

روزگار سخت همچون اغلب آثار یوسا رمانی پرماجرا، جذاب و خوشخوان با طرحی حساب شده است که برخی بخش های آن به جهت رعایت امانت داری تاریخی، تعمداً خالی باقی مانده است. 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مشخصات کتاب: روزگار سخت، ماریو بارگاس یوسا، ترجمه ی مهدی سرای، انتشارات نیماژ.